تبلیغات
ساناز قدسی - نگاهی به نمایشگاه تصویرسازی مطبوعاتی گروه مجلات همشهری
نگاهی به نمایشگاه تصویرسازی مطبوعاتی گروه مجلات همشهری


نویسنده: علی‌هاشمی شهركی


همیشه اسم تصویرسازی كه شنیده می‌شد همه به یاد كتاب‌های قصه كودكان می‌افتادند و نوستالژی كودكی و كتاب‌های درسی و بازی و مدرسه و عموزنجیرباف و این چیزها. سال‌ها بود كه همه از یاد برده بودند كه می‌شود برای بزرگسال هم تصویرسازی كرد. فراموش كرده بودند كه كتاب‌ها و دیوان‌های شعر و بعدتر مجلاتی كه برای بزرگسال به چاپ می‌رسیدند همه تصویرسازی می‌شدند؛ تصاویری كه برای كودك نبود بلكه برای آدم بزرگ‌ها بود و به آنها لذت دیدن و فهمیدن بهتر و تجسم آنچه می‌خواندند را  می‌داد. مدتی بود كه دیگر در هیچ‌كدام از كتاب‎های بزرگترها نمی‎شد تصویرسازی دید. حتی خود تصویرگرها هم فكر می‎كردند كه باید فقط برای كودك كار كنند. این تصور تا جایی رسیده بود كه هیچ مركز رسمی‎ای هم این هنرمندان را جدی نمی‎گرفت و مثل این بود كه منتظر بودند هنر این مصوران بزرگ شود تا اجازه ورود به مسائل و دنیای آدم بزرگ‎ها پیدا كنند.
فراموش كردن فرهنگی چند هزار ساله كه از نقش برجسته‎های تخت جمشید و نقش‎های ظروف گرفته تا مینیاتورها و پرده‎های قهوه‎خانه‌ای كه همه برای روایت و گفتن داستان خلق شده بودند، واقعا ناراحت‌كننده است. ناراحتی به كنار، محروم شدن از لذت دیدن تصویر و تلنگر به قوه خلاقه و نداشتن تجسم از آنچه می‎خواندیم هم نتیجه این فراموشی بود.
اما از آنجا كه در همیشه ‌روی یك پاشنه نمی‎چرخد، این فراموشی هم كم كم فراموش شد. موسسه همشهری تصمیم گرفت مجلات بیشتری چاپ كند و مخاطب را راضی نگه دارد و لذت خواندن مجله - آن هم در حیطه‎های مختلف- را به خواننده بدهد. به خاطر همین هم اول یگ گروه مجلات راه انداخت. این گروه مجلات هم از به روزترین و كارشناسانه‎ترین روش‎های مطبوعاتی برای رسیدن به این هدف استفاده كرد. یكی از این روش‎های كارشناسی در كنار استفاده از بهترین نویسنده‎ها و عكاس‎ها، راه‎اندازی یك واحد فقط برای تصویرسازی مطبوعاتی برای اولین بار در كشور بود؛ یعنی همان تصویرسازی برای آدم بزرگ‎ها. گروه مجلات همشهری تصمیم گرفت تا از فواید هنر تصویرسازی برای همان ایجاد لذت بیشتر هنگام خواندن و درك بهتر مطالبی كه برای مخاطبان خود تهیه می‎كرد استفاده كند. با این كار همشهری دوباره فرهنگ كهن تصویرسازی برای بزرگسالان را در ایران احیا كرد.
آبان ماه امسال بعد از یك سال و اندی كه از تاسیس گروه مجلات می‎گذرد، بیش از 6-5 هزار تصویرسازی در مجلات همشهری منتشر شده است. این همه تصویر مطبوعاتی هم در كشور ما آن هم در این مدت سابقه‎ نداشت. به خاطر همین هم واحد تصویرسازی این گروه تصمیم گرفت تا نمایشگاهی از این تصویرسازی‎ها برگزار كند و این كار را هم كرد؛ نمایشگاهی با اسم «تولد یك رویا» كه خبر از تحقق دوباره رویای تصویرسازی برای بزرگسالان - آن هم در مطبوعات كشور- می‎داد. این نمایشگاه كه لقب «بزرگ‌ترین نمایشگاه تصویرسازی مطبوعاتی كشور» را هم گرفت، یكصد تصویرسازی از بهترین‎ تصاویر مجلات همشهری را به نمایش گذاشت. این تصاویر از روی جلد مجلات گرفته تا اینفوگرافی، فوتومونتاژ و تصویرسازی‎های دستی - همگی در یك سال گذشته در ده مجله همشهری منتشر شده بودند؛ مجلات جوان، خانواده، خردنامه، سرنخ، ماه، سرزمین من، دیپلماتیك، پایداری، آیه و داستان همشهری.

این نمایشگاه از تاریخ 14 تا 30 آبان امسال همزمان در دو نگارخانه خانه‌كاریكاتور ایران برگزار شد و در آن آثار 40 تصویرگر روی دیوار رفت. با هم منتخبی از تصویرسازی ‌های‌به نمایش در آمده در نمایشگاه را می‎بینیم.


زبان مادرشوهر 

این زبان سبز و خاردار حتما كانون سرخ یك خانواده را بر باد خواهد داد. تكنیك این تصویر فتومونتاژ است و اصلا همچین مادر شوهری وجود خارجی نداشت. محمدعلی حلیمی - تصویرگر مجله خانواده همشهری- با مونتاژ كردن یك عكس از پیرزنی خارجی با یك تصویر از خانمی كه روسری به سرداشت و یك برگ كاكتوس و كمی اغراق در فرم چهره این تصویر عجیب را برای جلد ساخت



مظنونین بالفطره

همه این آدم‎ها بی‌بروبرگرد خلافكار هستند. مجله سرنخ دو صفحه سرگرمی دارد كه هر كدام از این دارو دسته خشن با یك عالمه خلافكار دیگر هر هفته به صف می‎ایستند تا خواننده با خواندن ماجرا و حل كردن یك جدول، مجرم اصلی را پیدا كند. این شخصیت‎ها را مهدی علی‎بیگی هر هفته برای مجله طراحی می‎كند. تكنیك این تصاویر طراحی دستی همراه با رنگ‎آمیزی دیجیتال است



عاقبت به خیری

برده مفلوك بر تخت نشست و حاكم شد. تصویرسازی برای داستان از قدیمی‎ترین مدل‎های تصویرسازی است. این تصویر برای داستانی ساخته شده كه حكایتی كهن از مردی است كه به بردگی گرفته می‎شود اما در آخر داستان حاكم و والی یك شهر بزرگ می‎شود. كمال طباطبایی برای خلق این تصویر از طراحی دستی استفاده كرده و طرح خود را با روش مینیاتورهای مكتب هرات- خطوطی كه شبیه چاپ سنگی است ولی با طراحی امروزی و ساده- برای كتاب داستان همشهری خلق كرده است



غول‎ها از روی نمودار

شركت‎های بزرگ اقتصادی به چه شكل و با چه پراكندگی‎ای در جهان قرار دارند؟ این شركت‎ها چند شعبه دارند؟جواب این‎ سؤال‎ها و خیلی موارد دیگر را می‎توانید با دیدن این تصویرسازی پیدا كنید. به این مدل از تصویرسازی اینفوگرافی یا اطلاع‎نگاره می‎گویند. با استفاده از اطلاع‎نگاره‎ها دیگر لازم نیست كه مخاطب سر خود را باخواندن مطالب پر از عدد و آدرس و اصولا پیچیده و سنگین به درد بیاورد و می‎تواند با راحتی بیشتر و فقط با این تصویر همه چیز دستگیرش شود.  این اطلاع‎نگاره را محمدمهدی رمضانی كه دیگر تخصص این كار را پیدا كرده برای مجله همشهری دیپلماتیك طراحی كرده



 تفكر میان كافی‎شاپ

بعضی آدم‎ها از كافی‎شاپ استفاده دیگری می‎كنند و در این مكان‎ها با رفقا به بحث و تفكر درباره مسائل پیچیده عالم هستی می‎پردازند. این تصویر با تكنیك كولاژ اجرا شده و هم معرف جماعت كافه نشین متفكر است و هم به شكلی این افراد را نقد می‎كند.از این تكنیك عموما برای ساختن تصاویر جدی و پر مفهوم‎تر كه نیاز به چندلایه بودن مفهومی دارند استفاده می‎كنند. محمدعلی بنی‎اسدی - استاد پیشكسوت هنر تصویرسازی- این تصویر را برای مجله خردنامه همشهری خلق كرده است


 پله پله تا ملاقات خدا

آرامش درون و روح؛ آن هم در ماه مبارك رمضان آدم را به خدای خود نزدیك‎تر می‎كند. این تصویر هم با تكنیك فتو‎مونتاژ برای یكی از مطالب روان‌شناسی اجرا شده است. این مطلب مخاطب را به آرامش روح و روان در ماه رمضان دعوت می‎كرده و برای این امر راهكار‎هایی ارائه می‎كرده است. این تصویرسازی را سمیرا فرجی - مدیر هنری مجله همشهری خانواده- برای این مجله طراحی كرده است



 قتل در جنگل 

هر هفته كارگاه مجرب پلیس موفق می‎شود جنایتكاری را دستگیر كند اما نحوه كشف معما را خواننده حدس می‌زند. به این مدل از تصویرسازی می‎گویند كمیك استریپ. این روش از تصویرسازی با این مدل طراحی و دقت در كشور ما سابقه نداشته. فراز شانیار هر هفته برای مجله سرنخ همشهری، داستان كشف جرم و دستگیری مجرم را با تكنیك نقاشی دیجیتال تصویرسازی می‎كند. این دو صفحه یكی از پرمخاطب‎ترین صفحات سرنخ است



جهان علائم

  دنیا را با چند حرف و علامت می‎توان توصیف كرد؟ یك دستگاه تایپ سعی می‎‎كند با تلاش زیاد نقشه‎ای از كره زمین ایجاد كند. این تصویر برای مطرح كردن ارتباط ادبیات در جهان و ماهیت خود جهان برای مجله خردنامه همشهری خلق شده. مجید كاظمی این تصویرسازی را با تكنیك طراحی دستی با دقت زیادی اجرا كرده است



 كلید بهشت

خدا برای توبه، هم راه نشان می‎دهد و هم بلد راه. این تصویرسازی برای صفحه بسم‎الله همین   مجله طراحی شده‎ است و طراح آن هم سعید بهداد است كه دیگر حسابی برای مخاطبان این مجله شناخته شده است. این مدل از تصویرسازی بیشتر ایده محور است و برای اجرای آن هنرمند بیشتر از تركیب‎ها و عناصر غیر‌مستقیم استفاده می‎كند. این روش لذت كشف مفهوم و ارتباط بین تصویر و مفهوم را برای مخاطب به همراه دارد



چه كسی مرد نمكی را كشت؟ 

مرد بیچاره با ریزش معدن جان سپرده‌است. در ایران چندین مرد نمكی پیدا شده كه هزار سال پیش در این كشور زندگی می‎كرده‌اند. این افراد، نمك فروش نبودند و چون بدن آنها در مجاورت با نمك تقریبا سالم مانده به آنها مرد نمكی می‎گویند. این تصویر را محمدحسین افلاك در ویژه‎نامه سرزمین من همشهری برای پرونده‎ای مفصل درباره مرد نمكی‌ای كه در موزه ایران باستان است تصویرسازی كرده. تكنیك این اثر هم نقاشی دیجیتال است كه به وسیله قلم نوری اجرا می‎شود


بهرام بخند بهار بیاد

پیش از عید امسال بهرام رادان را در قشم گیر آوردیم، او را زیر آب بردیم، یك ماهی در دهانش گذاشتیم و برای جلد ویژه‎نامه عید مجله یك عكس از او گرفتیم! این جمله دروغ بود چون محمدرضا دوست‎محمدی با همان تكنیك فتومونتاژ، استادانه تصویری از زیر آب و ماهی و آقا بهرام و موهای پریشان در آب و تعداد زیادی حباب را با هم مونتاژ كرد و به یكی دیگر از طرح‎های عجیب‌وغریب خود برای جلد مجله جوان رسید. حسی كه در چهره رادان به وجود آمده، تصاویر او كه در حباب‎ها منعكس شده و آن نوری كه از میان آب به چهره‎اش افتاده، همگی تاثیر زیادی در زیبایی این تصویرسازی دارند


بعضی وقت‌ها پای آبرنگ در میان است

این آقا نویسنده است؛ آن هم نویسنده داستان. تصویر چهره یا به اصطلاح هنرمندان پرتره سیدمهدی شجاعی، با آبرنگ نقاشی شده. تكنیك آبرنگ یكی از تكنیك‎های نقاشی است كه تصویرگران هم از آن استفاده می‎كنند. رنگ‎های راحت و آزاد در این تكنیك، حس شادابی به تصویر می‎دهد و در ایجاد جذابیت دیداری نقش زیادی دارد. مرتضی یزدانی این تصویر را برای جلد كتاب داستان همشهری كشیده است. او با همین روش چهره نادر ابراهیمی، بیژن نجدی، جلال آل‌احمد و هوشنگ مرادی‌كرمانی را هم برای این مجموعه تصویرسازی كرده است


مرگ یك فوتبال

این تصویر عكس نیست؛ یك تصویرسازی است كه با تكنیك فتومونتاژ اجرا شده است. برای اجرای این تصویر علی عطایی از عكس یك سنگ قبر استفاده كرده و طوری نوشته‎ها را روی آن مونتاژ كرده كه انگار روی سنگ حك شده‎اند. البته خود سنگ هم مثل زمین فوتبال است. ایده این تصویر خوب بوده و اجرای آن هم خیلی خوب از آب درآمده؛ طوری كه بیننده را به شك می‌اندازد. این تصویر برای همشهری جوان خلق شده است


به كدوم ساز تو USB بشم

شاید هم می‎شد گفت زمانی برای مستی یو اس بی‎ها. این تصویر به شكلی جدی و در همان حال طنز برای بازنمایی مفهوم تقابل سنت با مدرنیته كار شده است. این تصویرسازی خیلی ساده اما پر معناست و در میان مجله‎های همشهری، این جنس از برخورد مخصوص مجله خردنامه است. حسن كریم‎زاده - طراح و تصویرگر كاركشته مطبوعاتی- این تصویرسازی را با تكنیك كولاژ دیجیتال اجرا كرده است. در تكنیك كولاژ هنرمند بیشتر از طرح‎ها و تصاویر آماده استفاده كرده و معمولا به انتقال مفهوم و ایده طرح خود فكر می‎كند



عروس نمیر دوماد می‌یاد

بخت كدام یك از این دامادهای رشید قرار است كه باز شود! یك سالی هست كه یك طراح خوش‌ذوق مطالب صفحه موفقیت همشهری جوان را تصویرسازی می‎كند. امضایش را برعكس می‎نویسد و خیلی دوست ندارد كه شناخته بشود اما بخشی از بار طنز و شوخی مجله را به دوش می‎كشد. این تصویرساز خوب روزبه سخاوتمندی است كه با طراحی نوعی از كاریكاتور مطالب جدی را تصویرسازی می‎كند. تكنیك او هم طراحی دستی همراه با رنگ‎آمیزی دیجیتال است. روش او برای پرداخت موضوعات و مفاهیم تاثیر زیادی در ارتباط برقرار كردن با این نوع از مطالب جدی داشته و خواندن آنها را جذاب‎تر كرده است


پنجشنبه 28 آذر 1392 11:28 ب.ظ
كلمات كلیدی : تصویرسازی مطبوعاتی ، مجلات همشهری ،